مودم eSim چیست و چگونه کار می‌کند؟ مودم‌های ای سیم چه زمانی وارد ایران می‌شوند؟

با بالا گرفتن زمزمه‌های عرضه آیفون ۱۷ با سیم کارت eSIM و بعد اظهارات مدیران وزارت ارتباطات در ارتباط با توسعه فناوری‌های لازم برای به‌کارگیری ای سیم؛ حالا بحث مودم eSIM هم جدی شده است.

چند روز پیش، شرکت زد تی ایی از مودم جیبی 5G جدیدی به نام U30 Pro با سیم کارت داخلی یا همان eSIM رونمایی کرد. چندین شرکت دیگر مانند نتگیر و GlocalMe هم مودم‌های ای سیم جیبی رونمایی کردند.

امروز در یک مقاله ساده و کوتاه، می‌خواهیم بررسی کنیم مودم eSIM چیست و چگونه کار می‌کند؟ آیا در ایران مودم ای سیم هست یا احتمال عرضه‌ای به این زودی‌ها وجود دارد؟

eSIM چیست؟

eSIM مخفف Embedded SIM است و یک فناوری جایگزین سیم کارت فیزیکی خارجی محسوب می‌شود.

سیم کارت‌هایی که الان من و شما روی گوشی و مودم استفاده می‌کنیم؛ سیم کارت‌هایی است که از اپراتورها خریداری کرده و بیرون از دستگاه هستند و باید در شیار سیم کارت قرار دهیم تا گوشی یا مودم به شبکه وصل شود.

برخلاف سیم‌کارت‌های فیزیکی (Nano SIM یا Micro SIM) که باید داخل مودم یا گوشی قرار بگیرند، eSIM یک تراشه‌ کوچک است که به‌صورت داخلی روی برد دستگاه (گوشی، تبلت، لپ‌تاپ یا مودم) نصب شده است.

این تراشه قابلیت ذخیره‌سازی پروفایل اپراتورهای مختلف را دارد. یعنی شما می‌توانید بدون نیاز به کارت فیزیکی، فقط با اسکن یک QR Code یا وارد کردن تنظیمات، سرویس اینترنت یا تماس یک اپراتور را فعال کنید.

مودم eSIM چیست؟

مودمی که شیار سیم کارت خارجی نداشته باشد و در درون خودش یک تراشه سیم کارت داخلی داشته و روی آن پروفایل چندین اپراتور ذخیره شده باشد را مودم eSIM یا ای سیم می‌گویند.

دیگر نیازی نیست برای مودم ای سیم یک سیم کارت بخرید و روی آن سوار کنید.

احتمالا ابتدا شاهد ورود مودم‌هایی با شیار سیم کارت خارجی و eSIM خواهیم بود و بعد به مرور طی چندین سال، کلا مودم eSIM در بازار باقی بماند.

یک مثال ساده بزنم: مودم eSIM ایرانسل که خریداری کنید؛ درون خودش چندین پروفایل برای اتصال به اینترنت موبایل FDD و اینترنت TDLTE دارد و شما کافی است بسته هر کدام از این اینترنت‌ها را بخرید و استفاده کنید.

دیگر نه نیازی به تعویض سیم کارت هست و نه نیازی به جابه‌جایی میان سیم کارت های مختلف یا حتی اپراتورهای مختلف.

eSIM در مودم‌ها چگونه کار می‌کند؟

مودم مجهز به تراشه eSIM از نظر سخت‌افزاری دیگر شکاف سیم‌کارت ندارد.

کاربر برای فعال‌سازی اینترنت یا شبکه اپراتور:

۱- از اپراتور یک کد فعال‌سازی (QR Code یا Activation Code) می‌گیرد.

۲- این کد در تنظیمات مودم وارد یا اسکن می‌شود.

۳- پروفایل اپراتور روی eSIM ذخیره می‌شود و مودم به شبکه وصل می‌گردد.

می‌توان چند پروفایل مختلف روی یک eSIM ذخیره کرد (مثلاً ایرانسل + همراه اول + یک اپراتور خارجی).

مودم سیمکارتی می‌تواند به‌صورت نرم‌افزاری بین پروفایل‌ها سوییچ کند، بدون اینکه نیاز به تعویض سیم‌کارت باشد.

مودم ای سیم چه مزایایی دارد؟

خوب حالا که فهمیدیم فناوری eSIM چیست و مودم eSIM چگونه کار می‌کند؛ یک مودم ای سیم مثلا از ایرانسل یا همراه اول چه مزایایی نسبت به مودم سیمکارتی معمولی دارد؟

۱- دیگر نیازی به شیار سیم کارت نانو یا میکرو نیست و در نتیجه مودم کوچک‌تر و طراحی جمع‌وجورتری پیدا می‌کند.

۲- سیم کارت‌های اپراتورها برچیده می‌شود و نیازی به خرید مودم با سیم کارت یا هر کدام جداگانه و دردسرهای انداختن سیم کارت روی مودم و شناسایی ان نیست.

۳- تراشه سیم کارت داخلی eSIM باعث می‌شود گرد و غبار و آب کمتری به داخل مودم نفوذ کند و عمر این دستگاه‌ها افزایش پیدا می‌کند.

۴- راحت می‌توانید میان اپراتورهای مختلف یا اینترنت‌های مختلف سوییچ کنید. تصور کنید با زدن یک کلید، سریع میان اینترنت FDD یا TDD ایرانسل جابه‌جا شوید.

۵- امنیت مودم‌ها و سیم‌کارت‌ها افزایش پیدا می‌کند و دیگر سیم کارت قابل سرقت نیست.

۶- برای مصارف صنعتی و IoT بسیار مناسب هستند. اصولا eSIM برای دستگاه‌هایی که امکان تعویض سیم کارت آن‌ها به طور مرتب نیست؛ طراحی شده است.

فرض کنید مودمی یا دستگاهی که به شبکه موبایل وصل می‌شود؛ باید در نقطه‌ای بسیار دورافتاده یا زیرزمین یا جایی که به سختی می‌شود به آن دسترسی داشت؛ نصب و استفاده شود؛ اینجا است که ای سیم خیلی مفید واقع می‌شود.

آخرین وضعیت مودم‌های eSIM در جهان

از سال ۲۰۲۱ به صورت موردی شاهد عرضه مودم ای سیم در جهان بودیم ولی هنوز این فناوری و نسل از مودم‌های سیمکارتی و موبایل، خیلی رواج پیدا نکردند؛ چون بسیاری از کشورها و اپراتورها نتوانستند این فناوری پیشرفته را پیاده‌سازی کنند.

اشاره کردیم برندهایی مانند زد تی ایی، نتگیر و GlocalMe چینی مودم eSIM دادند. در دستگاه‌های IoT شاهد به‌کارگیری گسترده‌تر و بیشتری از این فناوری هستیم و پرکاربرد است.

GL.iNet GL-AXT1800 یکی از معروف‌ترین مودم‌های 5G ای سیم دنیا است. OLAX MF982 eSIM باز هم مودم جیبی دیگری با سیم کارت داخلی است.

برخی از ماژول‌های مخابراتی کوالکام و هواوی دارای eSIM هستند اما در مودم‌های سیمکارتی خانگی، هنوز سیم کارت فیزیکی استفاده می‌شود.

چه زمانی مودم eSIM ایرانی وارد بازار می‌شود؟

در ایران، اپراتور ایرانسل از سال ۱۳۹۹، کار روی eSIM را آغاز کرده ولی بیشتر تمرکزش روی گوشی‌های موبایل است و هنوز هیچ محصول مشخص تجاری هم عرضه نشده است.

به‌طور رسمی، هنوز مودم eSIM ایرانی توسط اپراتورها عرضه نشده، ولی از نظر فنی اگر مودمی با eSIM وارد بازار شود و پروفایل اپراتور ایرانی روی آن تعریف گردد، قابل استفاده خواهد بود.

چند روز پیش، روابط عمومی وزارت ارتباطات از کار روی فناوری eSIM خبر داد:

برخی چالش‌ها مثل مسائل مرتبط با تحریم روند اجرای “ای‌سیم” را زمان‌بر کرده‌، اما بررسی و پیگیری این موضوع ادامه دارد.

به طور مشخص، تا یکی دو سال آینده، بعید است خبری از عرضه مودم ای سیم ایرانی باشد.

نتیجه‌گیری

مودم eSIM همان مودم سیم‌کارتی است با این تفاوت که به‌جای سیم‌کارت فیزیکی، پروفایل اپراتور روی یک تراشه داخلی ذخیره می‌شود.

در جهان عرضه شده (به‌ویژه در مودم‌های پرتابل و IoT)، اما هنوز همه‌گیر نشده و بیشتر در حال جایگزین شدن تدریجی سیم‌کارت‌های سنتی است.

سوالات پر تکرار