با آغاز اعتراضات و شلوغیها در هفته گذشته، شاهد کاهش ترافیک و سرعت و اختلالات شدیدی در اینترنت بودیم و برای برخی نقاط و استانها، اینترنت ملی یا ایران اکسس شده است و کاربران ناچار شدند دنبال روشهایی برای رفع اینترنت ملی باشند.
در این شرایط، پیامرسانها و شبکههای اجتماعی به سختی باز میشوند؛ فیلترشکنها وصل نمیشوند و بسیاری از سرویسها مانند کلاودفلر، DNS بازیها و … از کار افتادند.
بسیاری از کاربران دقیقا نمیدانند ملی شدن اینترنت یعنی چه و دائم میپرسند آیا اینترنت ملی شده است؟ چگونه باید اینترنت ملی را دور زد و به سرویسهای جهانی دسترسی داشت؟ قطعی اینترنت تا کی ادامه دارد و دلایل آن چیست؟
پنج شنبه ۱۸ دی ماه: انگار همه دارند برای اینترنت ملی آماده میشوند!
غالب فیلترشکن فروشها در ۲۴ ساعت اخیر، هشدار دادند اینترنت ایران دارد به سمت ملی شدن میرود. صرافیهای رمزارز به مشترکان خود هشدار دارند برای سناریوهای مختلف آماده باشند و از اطلاعات خود پشتیبانگیری کنند.
پرداختیارها هم میگویند در برخی شهرها و استانها، اینترنت ملی است و کاربران در تلاش برای رفع اینترنت ملی هستند.
رادار کلاودفلر میگوید ترافیک اینترنت ایران ۵۱ درصد کاهش پیدا کرده است و بسیاری از سایتها و سرویسهای خارجی قابل باز شدن نیستند.
منظور از ملی شدن اینترنت چیست؟
اینترنت ملی یا «شبکه ملی اطلاعات» به وضعیتی گفته میشود که دسترسی کاربران به اینترنت جهانی محدود یا قطع میشود و فقط ترافیک داخلی؛ مثلا سایتها و سرویسهای داخل ایران؛ در دسترس باقی میماند.
با ملی شدن اینترنت، نت کامل قطع نشده است اما:
- ارتباط و دسترسی به سرویسهای بینالملل و خارج از کشور به شدت کند یا ناپایدار است.
- بسیاری از سرویسها، سایتها و اپهای خارجی باز نمیشوند.
مثلا، دسترسی به سرویسهای گوگل محدود شده یا باز نمیشوند؛ کلاودفلر از کار میافتد؛ سرورهای بازی قطع هستند و تلگرام، اینستاگرام، واتساپ و … حتی با فیلترشکن و DNS هم باز نمیشوند.
دقیقا، انگار هیچ ارتباطی با خارج از کشور نداریم و حالتی «ایزوله» مانند و در یک شبکه داخلی محدود قرار گرفتیم.
علائم ملی شدن اینترنت
اگر با این نشانهها روبهرو هستید، احتمالاً اینترنت شما ملی شده یا شبهملی است:
- فقط سایتهای داخلی، مثل برخی خبرگزاریها یا سامانههای دولتی، باز میشوند.
- سایتهای خارجی مانند گوگل، یوتیوب، اینستاگرام یا واتساپ باز نمیشوند یا بسیار کند هستند.
- پینگ و تایماوت شدید در سرویسهای بینالمللی دیده میشود.
- فیلترشکنها وصل نمیشوند یا بعد از اتصال، اینترنتی وجود ندارد و چیزی باز نمیشود.
- سرعت دانلود داخلی خوب است اما دانلود خارجی صفر یا بسیار ضعیف است.
- پروکسیهای تلگرام وصل نمیشوند یا اگر وصل شوند؛ پیام، تصویر و ویدئویی باز نمیشود.
در بسیاری از موارد، این وضعیت مقطعی و منطقهای است و ممکن است در یک شهر یا حتی استان شدیدتر باشد.
در هفته دوم دی ماه، برای برخی نقاط ایران، ملی شدن اینترنت رخ داده و ترافیک بینالملل کاهش پیدا کرده است؛ در صورتی که در استانهای همجوار اینترنت موبایل و ثابت مشکلی ندارد.
ضمن اینکه بیشتر اوقات اینترنت موبایل همراه اول، ایرانسل و رایتل ملی شده و اینترنت ثابت ADSL و فیبر نوری هنوز بین المللی است.
الان اینترنت ایران ملی شده؟
گزارشهای کلاودفلر و نت بلاکس میگویند در هفته دوم دی ماه و تقریبا از ۸ دی ماه به بعد، در برخی استانها، اینترنت ایران با اختلالات شدیدی روبرو شده است.
در این وضعیت، ترافیک اینترنت بینالملل کاهش پیدا کرده و بسیار ناپایدار است؛ سرعت کند شده و پینگ افزایش پیدا کرده است؛ فیلترشکنها به سختی باز میشوند و پروکسیهای تلگرام کار نمیکنند.
همه اینها نشانههای ملی شدن اینترنت است؛ ولی باز تکرار میکنیم نه برای همه کشور و همه سرویسهای اینترنت!
مثلا اینترنت مخابرات دسترسی به سایتها و سرویسهای خارج از کشور بهتری دارد اما اینترنت موبایل همراه اول و ایرانسل، بسیار ناپایدار هستند.
اینترنت شاتل اجازه می دهد برخی فیلترشکن ها باز شوند ولی وارپ روی آن بسته است؛ اینترنت سامانتل و رایتل اختلال کمتری دارند و اینترنت ملی شده روی آنها دیده نمیشود.
ممکن است در روزهای آینده و با افزایش اعتراضات و شلوغیها، شاهد افزایش ناپایداری اینترنت و ملی شدن اینترنت باشیم.
رفع اینترنت ملی شدنی است؟
وقتی اینترنت ملی میشود؛ واقعیت این است که از سمت کاربر، هیچ راهکار یا ترفند قطعی و تضمینی برای دور زدن این محدودیت و رفع اینترنت ملی نیست!
حتی وضعیت اینترنت ایران در این شرایط از دست اپراتورها هم خارج است و در شرکت زیرساخت و ورودی اینترنت بینالملل به ایران، دستکاری، محدودیت و اختلالهایی صورت گرفته است.
مثلا، ترافیک روی پروتکلهای HTTP و HTTPS کاهش پیدا میکند؛ ترافیک IPv6 بسته میشود و …
اما چند ترفند زیر کمک میکند تا شاید بتوانید اینترنت ملی را دور بزنید:
- تغییر اپراتور اینترنت؛ مثلا رفتن از ایرانسل به همراه اول یا رایتل یا شاتل موبایل
- تغییر اینترنت موبایل به اینترنت ثابت و استفاده از ADSL و فیبر نوری
- استفاده از سیم کارت های اپراتورهای مجازی مانند شاتل موبایل، سامانتل، آپتل و …
- استفاده از DNS های مختلف
به طور مثال، در حالی که اختلال روی اینترنت همراه اول و ایرانسل در روز شنبه ۱۳ دی ماه بسیار زیاد بود؛ اینترنت ADSL شاتل اجازه میداد برخی فیلترشکنها باز شوند یا پروکسی تلگرام کار کند؛ باز هم به کندی!
سوالات پر تکرار کاربران
الان اینترنت ایران ملی شده؟
در برخی استانها دسترسی به سایتها و سرویسها و اپهای خارجی به سختی صورت میگیرد و فیلترشکنها کار نمیکنند که نشانههای ملی شدن اینترنت است.
رفع اینترنت ملی شده میسر است؟
در بیشتر مواقع کاری از دست کاربر ساخته نیست ولی تغییر اپراتور اینترنت یا استفاده از اینترنت ثابت به جای موبایل شاید کمی تاثیرگذار باشد!
علت قطعی اینترنت الان چیست؟
به گفته وزیر ارتباطات، به دلیل اعتراضات صورت گرفته و سوءاستفاده آشوبگران و برای حفاظت از جان مردم، محدودیتهایی در اینترنت به وجود آمده است.
